Τελικά μάλλον δε μοιάζουμε με κανέναν εμείς οι Κρητικοί. Διαθέτουμε μία ή πολλές δόσεις «τρέλας», που μας καθιστούν «ιδιαίτερο» είδος Ελλήνων. Μερικές μόνο ιδιαιτερότητες είναι οι παρακάτω:
Βρίσκεσαι για παράδειγμα σ ένα χωριό και σε προσκαλούν για ένα καφέ μετά την λειτουργία της Κυριακής. Είναι ήδη 10π.μ και όσο να ναι χρειάζεσαι το καφεδάκι, έχεις να δεις και τη θεία την Κατίγκω κάτι μήνες αποδέχεσαι την πρόσκληση. Ένας καφές, άντε κι ένα βούτημα. Αμ δε…ο καφές συνοδεύεται από πίτες με ξινή και γλυκιά μυζήθρα, σαρικόπιτα, συκωτάκια τηγανητά, κονιάκ με ξηρούς καρπούς, λουκάνικο χωριάτικο, ντάκο με ντομάτα,γλυκό κουταλιού νερατζάκι, συκαλάκι και περγαμόντο και μερικά ξεροτήγανα. Γύρω στις 11πμ σερβίρεται η ρακή για την πέψη του…καφέ(!!!).
Υπάρχει την Κυριακή ένα μνημόσυνο και πρέπει να παρευρεθείς. Ο αποθανών-ο θεός να τον αναπαύσει- «έφυγε πλήρης ημερών στα 98 του και γίνεται το σαρανταήμερο μνημόσυνο του. Λόγω μεγάλης προσέλευσης στο ναό έχουν «επιταχθεί» και 6 καφενεία πέριξ του ναού, όπου οι πιστοί πίνουν τον καφέ τους εις μνήμη του αποθανόντος. Μετά το πέρας του μνημοσύνου καλείσαι για μια «μακαρία» στο πλησιέστερο «κέντρο διασκεδάσεως», που εκ περιτροπής λειτουργεί τα κυριακάτικα πρωινά ως κέντρο συλλυπητηρίων των τεθλιμμένων συγγενών. Η «μακαρία» περιλαμβάνει οφτό, βραστό, μνημοσυνοπίλαφο, χωριάτικη, σαλάτα του σεφ, κρασί λευκό,ροζέ και κόκκινο (όχι σαμπάνιες δεν ανοίγονται) και κατά τις 2μμ λύεται η συνάθροιση-μακαρία.
Όταν η άνοιξη προχωρά στην Κρήτη είναι ανυπόφορο για τα κρητικά αμνοερίφια να διατηρούν μακριά κόμη και κρίνεται απαραίτητο να κάνουν ένα «μιζαμπλί» ή έστω να τους κόψουν την ψαλίδα. Έτσι γίνονται οι περίφημες «κουρές», στις οποίες φαντάζομαι όλοι μας έχουμε πάρει μέρος. Για τη συμμετοχή σε κουρά πρέπει ο καλεσμένος να έχει ένα κιβώτιο σόδες για να χωνέψει το φαγητό που θα καταναλώσει, αφού ουκ ολίγα αμνοερίφια δεν προλαβαίνουν να κουρευτούν, αφού γίνονται προηγουμένως εξαιρετικό βραστό ζυγούρι. Επίσης καλό είναι να φέρει προστατευτικό κράνος κεφαλής ή αλεξίσφαιρο γιλέκο, διότι «ρίχνονται» κατά κεφαλήν περίπου 439 σφαίρες οπλοπολυβόλου. Γενικά η «κουρά» στην Κρήτη είναι μια «αξέχαστη» εμπειρία για ζώα και ανθρώπους.
Καφενείο στην Κρήτη. Σκάει μύτη ο φίλος και οι καθήμενοι θαμώνες αμιλλώνται για το κέρασμα του προσεγγίζοντα στο χώρο. Οι εντολές και οδηγίες προς τον δύσμοιρο καφετζή είναι καταιγιστικές και πρέπει να διευθετήσει αξιολογικά από ποιον θα εισπράξει το κέρασμα. Εκεί απειλείται πραγματικά ένας μικρός ενδο-καφενειακός εμφύλιος με παρεξηγήσεις ένθεν και ένθεν. Πρόβλημα λοιπόν ο καφές όχι μόνο στη θεία Κατίγκω στο χωριό, αλλά και στο καφενείο.
Γάμοι, βαφτίσεις είναι εξαιρετικοί εμπειρία χαρακτηρίζονται για τη…λιτότητα τους και τον οικονομολογικό προγραμματισμό τους. Τα εδέσματα που καταναλώνονται θα μπορούσαν να συντηρήσουν το 6ο Σύνταγμα Πεζικού για μεγάλο χρονικό διάστημα και με τις ριπές από κάθε είδους οπλοπολυβόλου θα ήταν εφικτή η επανάκτηση της Κύπρου (τουλάχιστον). Οι εισπράξεις πάντα υπερκερνούν το κόστος της «δεξίωσης», ενώ μόνο στην Κρήτη δημόσιες και ιδιωτικές τράπεζες χορηγούν τα λεγόμενα «ΓΑΜΟΔΑΝΕΙΑ»- κατά τα «διακοποδάνεια» με προνομιακό επιτόκιο. Επομένως, στο ηρωικό νησί μας εκτός του «γαμοπίλαφου» έχουμε και το «γαμοδάνειο».
Κρητικιά μάνα. Μοναδικό είδος στον πλανήτη, Γη. Έφαγες; Χώνεψες; Διψάς; κρυώνεις; Θέλεις να πας στο «μέρος» (ή τουαλέτα);διάβασες; κοιμήθηκες; Χόρτασες ύπνο; Να βάλω κι άλλο φαγητό; Ήρθες;(αυτή κι αν είναι ερώτηση). Έγραψες; (απευθύνεται στους μαθητές) Κάθεσαι καλά; Βολεύεσαι; Έχεις λεφτά; Μερικές απ τις ερωτήσεις που υποβάλλει 42 φορές (κάθε ερώτηση) ημερησίως. Αν υπάρχει και κάποια αρνητική απάντηση στον καταιγισμό ερωτήσεων, τότε τα πράγματα επιδεινώνονται δραματικά για τον ερωτώμενο.
Αυτές είναι μόνο λίγες απ τις ιδιαιτερότητες μας κι αν με ρωτούσατε θα έλεγα πως είναι τόσο «γλυκές» κρύβουν μέσα στην υπερβολή τους τόση ανθρωπιά (εκτός τους κουμπουροφόρους να εξηγούμαι), που αν δεν ήμουν Κρητικός, θα έκανα το παν για να …γίνω!!!
* Ο Μιχάλης Τζανάκης είναι φιλόλογος
Το άρθρο πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ ,η παρούσα αναδημοσίευση γίνεται με επιθυμία- έγκριση του αρθρογράφου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου